Çocuk Felci (Poliomyelit) Nedir?

Çocuk felci, tıbbi adıyla poliomyelit, poliovirüs adı verilen son derece bulaşıcı bir virüsün neden olduğu ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Virüs, genellikle ağız yoluyla vücuda girer ve bağırsaklarda çoğalır. Çoğu zaman belirti vermeden veya hafif grip benzeri şikayetlerle seyretse de, bazı vakalarda virüs merkezi sinir sistemine ulaşarak sinir hücrelerine zarar verir. Bu durum, özellikle çocuklarda kas zayıflığına ve kalıcı felce (paralizi) yol açabilir. Hatta solunum kaslarının etkilenmesiyle ölümcül bile olabilir. Hastalık, en çok 5 yaş altı çocukları etkiler. Bulaşma, ağırlıklı olarak virüsün dışkıyla kontamine olduğu su ve gıdalar yoluyla (fekal-oral yol) gerçekleşir.

Çocuk Felci Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Çocuk felcinden korunmanın tek ve en etkili yolu aşılamadır. Aşı, bebeklik döneminden itibaren ulusal aşılama takvimine dahil edilmiştir. Ülkemizde iki tür çocuk felci aşısı kullanılmaktadır:

1. İnaktif Polio Aşısı (IPV): Ölü virüs içeren, enjeksiyon yoluyla (iğne) uygulanan aşıdır.
2. Oral Polio Aşısı (OPV): Zayıflatılmış canlı virüs içeren, ağızdan damla şeklinde uygulanan aşıdır.

Türkiye'deki güncel rutin aşılama programı (bebekler için) genellikle şu şekildedir:

• IPV (İnaktif Polio Aşısı): 2., 4., 6. ve 18. aylarda beşli karma aşı içinde koldan kas içine uygulanır.
• OPV (Oral Polio Aşısı): 6. ay ve 18. ayda ağızdan damla şeklinde uygulanır.
• Pekiştirme Dozu: İlköğretim 1. sınıfta (6 yaşında) da dörtlü karma aşı içinde koldan tekrar bir doz yapılır.

Aşı takviminin aksatılmaması, bireysel ve toplumsal bağışıklık için hayati öneme sahiptir.

Çocuk Felci Nasıl Önlenir?

Çocuk felcinin kesin bir antiviral tedavisi bulunmadığından, korunma yöntemleri büyük önem taşır. Hastalığı önlemenin temel yolları şunlardır:

1. Zamanında ve Tam Aşılama: En önemli önleme yöntemidir. Çocuk felci aşısının, ulusal aşılama takvimine uygun olarak eksiksiz ve zamanında yapılması şarttır.
2. Hijyen Kurallarına Uymak: Virüsün ana bulaş yolu fekal-oral olduğu için kişisel hijyen kuralları kritik rol oynar.

• Elleri sık sık ve doğru bir şekilde sabunla yıkamak.
• Özellikle tuvalet sonrası ve yemek hazırlamadan önce hijyene dikkat etmek.

3.Güvenli Su ve Gıda Tüketimi: Özellikle hijyen koşullarının zayıf olduğu yerlerde, temiz ve güvenilir gıdalar tüketmek, kaynatılmış veya şişelenmiş su içmek önemlidir.

Unutmayın ki, aşılama kampanyaları sayesinde dünya genelinde büyük ölçüde kontrol altına alınmış olsa da, poliovirüsün görüldüğü bölgeler hala mevcuttur. Bu nedenle evrensel aşılama, hastalığın tamamen ortadan kaldırılmasının tek yoludur.